woensdag 9 mei 2012

Sta op, Jeruzalem


‘We zijn nog naar een mooi concert geweest in De Spiegel,’ zei collega Albert vorige week. Het Nederlands Kamerkoor deed inderdaad niet alleen Leeuwarden aan, maar ook Zwolle. Dat betekende dus samen nagenieten van vooral Bachs Actus Tragicus. In mijn Friesch Dagblad-recensie schreef ik er dit over: “Het blijft een ronduit verbijsterend stuk muziek, de inleiding op Bachs Cantate 106, 'Gottes Zeit ist die allerbeste Zeit'. De elkaar omspelende blokfluiten ondersteund door gamba's nagelen je vast aan je stoel: wat er precies gebeurt is nauwelijks vast te stellen, complexe eenvoud die tot lichtvoetige diepgang leidt.” Maar ook Carlo Gesualdo maakte indruk, in feite nog veel geschiktere muziek voor zo’n grote kerk. Intrigerend in het programma vond ik dat in twee werken in het programma de oproep Sta op, Jeruzalem voorkwam, maar in tegengestelde zin. In Gesualdo’s tweede motet voor de Goede Week: Jerusalem surge, Sta op, Jeruzalem/En leg je feestelijke kledij af/Kleed je met as en met een geitenharen kleed/Want in jou is de Verlosser van Israël vermoord. En na de pauze in Ton de Leeuws Elégie pour les villes détruites: Lève-toi, Jérusalem, toon je schitterende pracht.
Boeiend om verder over na te denken, te bekijken hoe dit Sta op, Jeruzalem in de bijbelse profeten voorkomt.
            Jacobus Revius dicht in elk geval over het bedroefde Jeruzalem: Jerusalem laet u twee oogen weynen/Als dach en nacht opwellende fonteynen/Laet drogen niet u vlottende gesicht/Eer dat de Heer u weedom heeft verlicht… Stort uit u hert gelijck een watervloet/Voor die u druckt en die u heelen moet.
            Ik kom op Revius nu Enny de Bruijn een nieuwebiografie heeft geschreven, waarop ze gisteren promoveerde. Een evenement, volgens Herman Selderhuis. Het boek gaat ons beeld van Revius flink verbreden is mijn indruk. We kijken de man in het hart, en lezen bij Enny dat juist daar ten diepste Revius’ strijd werd geleverd.
            Komt ons beeld van mensen niet altijd scherper te staan als we hen echt in het hart kijken?