vrijdag 21 december 2012

Dat hebben wij lang begeerd

Laten we het er maar op houden dat dit mijn laatste blogbericht van 2012 wordt. Een mens moet ook van ophouden weten.
Een wat wrange formulering op de dag van het einde van de Maya-kalender? Daarover ga ik het nu niet hebben - we gaan toch gedenken dat Jezus Christus in deze wereld vol eindtijdangst zich tussen de tobbers (onder wie ik mijzelf ook reken) vestigde en hun leven kwam delen.

Liefde en Heilige Geest, die vergaan niet, en dus is er hoop voor de wereld. Hoop die de profeten lang begeerden. Het Weerts Liedboek van rond 1500 bezingt het zo:

Ons kompt een schip, geladen
Tot aan het hoochste boirt;
Het brengt den soon des Vaders,
Dat ewentlike wort.

Dat schepken dat kompt gestreken,
Het brengt ons rijken last,
Die minne is dat seyle,
Die Heilige Geest die mast.

Doe spraken die propheten:
Dat hebn wy langh begheert,
Dat God den hemel ontsloete
En quam hier nederweert.

Er zijn in de Kersttijd altijd wel momenten dat een mens de vraag bekruipt of het allemaal niet wat minder kan. Maar hoe zouden we ons inhouden bij zo'n boodschap. Ikzelf ga dat toch maar niet doen, en dus volop zingen de komende dagen. Wees welkom in Leeuwarden en Franeker bij een prachtige Christmette, met onder meer Praetorius' magistrale Puer Natus in Bethlehem.
En zing zelf, waar u ook bent, met een dankbaar hart.

De Schrift leert ons de Heer elk moment te verwachten met zijn definitieve verlossing. Maar mocht het toch nog even moeten en mogen duren, dan graag bij leven en gezondheid tot in 2013.




vrijdag 14 december 2012

Cassina-Kovacs-Kolman

Deze ochtend staat in het Nederlandse Dagblad de maandelijkse Boeken-Toptien, en het doet een uitgever natuurlijk best goed als bij de tien non-fictietitels er drie uit zijn stal zijn, waaronder plaats 1 en 2 - en ook nog een roman bij de fictie.
Of dat dan betekent dat we als uitgeverij op dit moment helemaal aan het binnenlopen zijn is wat anders, maar het is natuurlijk wel leuker dan géén boeken in de toptien.
Nummer één, het nieuwe bijbelse dagboek van Arie van der Veer, leent zich niet zo erg voor mijn boekcitaat van vandaag. Nummer twee, Bevrijd van je zelf van Tim Keller wel degelijk. 

Ik kies voor een klein inkijkje in het uitgeefproces. Dit boek is een vertaalde uitgave zoals de lezer zal begrijpen. En vertalen is soms ook een beetje aanpassen aan de cultuur. Gaat het in het origineel dus over baseball, dan is het wel aardig om dat in de vertaling te vervangen door een sport die iets dichter bij de Nederlandse beleving zit. Ligt de vertaling dan net op het uitgeverijbureau ten tijde van de Olympische Spelen, dan komt al gauw een gouden turn-medaille in beeld. Zo kan voortaan de uitgave van dit boekje van Keller redelijk nauwkeurig gedateerd worden op zomer 2012, aan de hand van de volgende zinnen uit een passage waarin Keller schrijft over hoe een mens vrij kan worden van de bewondering van zijn omgeving. Hij gaat daar ver in:

"Zou je niet willen dat je een turner was die zilver wint en toch enthousiast is over die schitterende drievoudige Cassina-Kovacs-Kolman-sprong van degene die goud gewonnen heeft? Dat je die net zo mooi vindt als een zonsopkomst? Dat je het prachtig vindt dat-iegelukt is? Dat het er niet toe doet of jij succes hebt of iemand anders. Dat het niet uitmaakt of zij het deden of jijzelf. Dat je net zo blij bent dat het iemand anders is gelukt als wanneer het je zelf was gelukt – gewoon omdat het zo prachtig was.




Waarschijnlijk zul je zeggen dat je niemand kent die zo is. Maar jij en ik hebben wel die mogelijkheid, als we de weg opgaan die Paulus ingeslagen is. Ik kan gaan genieten van dingen die niet over mij gaan. Mijn werk gaat niet over mij, mijn sportprestatie gaat niet over mij, mijn verliefdheid gaat niet over mij, mijn relatie gaat niet over mij. Ik kan oprecht genieten van dingen op zich."


De vraag is boeiend of dat nu beslist de kern van het christelijk geloof uitmaakt: niet uitzijn op eigen succes. Er is denk ik veel voor te zeggen. 

En verder waren we hier vanochtend dankbaar voor iedereen die veilig op zijn plaats van bestemming aankwam, met veel auto's in sloten en andere ongemakken.




woensdag 12 december 2012

Dank voor een nieuwe titel

De Grote Prins Clausprijs gat dit jaar naar een uitgeverij. Altijd mooi. Het gaat om een groep enthousiastelingen in Buenos Aires die met veel vrijwillige hulp begonnen zijn met de hand boeken te maken die worden voorzien van een kartonnen handbeschilderd omslag - en dat karton wordt aangeleverd door mensen die het van de straat oprapen. Mijn citaat van deze morgen komt daarom niet uit een boek, maar van de website van Eloísa Cartonera: ""Het meest waardevolle dat een uitgeverij hebben kan, naast goede boeken natuurlijk, is een groep van goede vrienden en toegewijde lezers. Dank jullie wel dat jullie altijd een nieuwe titel verwachten!"

En dat is dus meteen waar ik vanochtend dankbaar voor ben: lezers die dankbaar zijn voor een nieuw boek!


maandag 10 december 2012

Als een dak dat ons beschermt

Het is altijd een vaste gang, tijdens de jaarlijkse Frankfurter Buchmesse: mijn wandeling naar de hal met Italiaanse uitgevers, en dan een ommetje naar de uitgeverij van het Vaticaan. Daar ligt op de balie een mooie ansichtkaart met een portret van de paus. Ik kwam er al toen Wojtila nog paus was. Er zijn toch soms nog wel mensen die ik een kaartje stuur en die een mooie pausfoto dan wel kunnen waarderen.

Vanaf het pontificaat van Benedictus XVI vind ik volgens mij niet of nauwelijks nog kaarten of foto's met alleen maar zijn portret. Benedictus wil vooral de boodschap van het evangelie kwijt. Dat merk je aan alles.

Vandaar dat ik dit jaar thuiskwam met mooi vormgegeven kaarten met citaten uit de prachtige boeken over Jezus die de paus geschreven heeft. Het laatste boek uit die reeks, over Jezus' geboorte en zijn kinderjaren, verschijnt binnenkort. Mijn citaat voor vandaag komt uit deel 1. Onder de geheven handen van de paus op de mooie ansichtkaart staat:

Le mani benedicenti di Cristo sono come un tetto che ci protegge. Ma sono al contempo un gesto di apertura che squarcia il mondo affinché il cielo penetri in esso e possa diventarvi una presenza.

Oftewel, volgens Google translate:

De zegenende handen van Christus zijn als een dak dat ons beschermt. Maar ze zijn beiden een gebaar van openheid dat doorboort de wereld door te dringen in de lucht en het kan diventarvi een aanwezigheid.

Dan begrijpt u het in grote lijnen wellicht al wel, maar ik wou er dit maar van maken:

De zegenende handen van Christus zijn als een dak dat ons beschermt. Maar ze zijn tegelijk een gebaar dat de wereld openscheurt zodat de hemel erin kan doordringen en voor ons een aanwezige werkelijkheid kan worden.

En na zo'n citaat kan mijn dankpunt voor vandaag lijkt mij slechts zijn: dank voor een paus die zo over Jezus schrijft.





vrijdag 7 december 2012

Pas op jongens!

Tja, gisteren aangekondigd dat er elke dag dat ik achter mijn computer zit een citaat en iets om dankbaar voor te zijn gaat komen. En het is al weer na twaalven.

Gauw dus maar, hier komen ze voor vrijdag de zevende.

Het citaat komt uit het pas uitgekomen boek Mijn leermeester van C.S. Lewis. Een bloemlezing uit het werk van de door hem zeer bewonderde Macdonald. Aan Macdonalds Unspoken Sermons "heb ik wel zo ongeveer zoveel te danken als een mens aan een ander mens te danken heeft," aldus Lewis.
Mijn citaat gaat over de witte steen die volgens Openbaring 2:17 ieder die overwint zal ontvangen, met een nieuwe naam die niemand kent, behalve degene die hem ontvangt. Macdonald zegt daarover:

"Door het geven van de witte steen met daarop een nieuwe naam wordt aan de mens meegedeeld hoe God over die mens denkt. ... De ware naam is er een die het karakter, de aard, de betekenis van de drager uitdrukt. Deze naam is het eigen symbool van die mens - een plaatje van de ziel - het teken dat bij hem en niemand anders hoort. Wie kan die eigen naam aan een mens geven? God alleen. Want niemand dan God ziet wat hij is." Ik zou wel door willen citeren, maar er moet vandaag nog meer gebeuren!

En ik was vanmorgen dankbaar voor dit tafereeltje: kinderen die van een besneeuwde brug naar beneden stuiven, en een moeder met kind in wandelwagen die roept: rustig aan jongens, voorzichtig! Zo heerlijk van alle tijden! Zo verrukkelijk zinloos, zo'n waarschuwing als ze al halverwege de sneeuwhelling zijn.

donderdag 6 december 2012

Schone morgenster

Gisteren de Naardense Bijbel van Sinterklaas gekregen. Of heb ik hem nu aan mezelf gegeven - want ik was geloof ik zelf de Sinterklaas en gaf hem weg aan mijn betere helft. Maar dan geef je hem toch eigenlijk weer aan jezelf... Maar dat geeft niet, als je er allebei blij mee bent.
Hij zal vast wel meer geschonken zijn en deze maand nog geschonken worden, want de speciale prijs van € 49,50 maakt dat wel erg aantrekkelijk.

Naardense bijbel: Oussoren, Pieter, 9789490708528 









Een fraai boekwerk, en een vertaling die toch veel te bieden heeft. Ik zeg 'toch', omdat ik van het vertaalprincipe eigenlijk niets moet hebben. Vertalen is het origineel zo in een andere taal weergeven dat de nieuwe lezer zoveel mogelijk dezelfde ervaring opdoet en dezelfde inhoud aangereikt krijgt als de oorspronkelijke. Dan moet je dus niet aankomen met een soort mengvorm, in het geval van de Naardense Bijbel een soort mystieke mengeling van Hebreeuws c.q. Grieks en Nederlands. Maar dat gezegd zijnde, en met andere vertalingen bij de hand, biedt deze vertaling wel iets wat geen andere vertaling biedt: de weerklank van de grondtaal in het Nederlands. Je ziet verbanden die je anders beslist zou missen. En je gaat weer heel goed kijken naar wat er nu echt staat.

Dit Bijbelgeschenk geeft mij tevens het duwtje dat ik nog nodig had om een voornemen tot daad te brengen: elke dag achter mijn computer beginnen met het bloggen van een mooi citaat uit een boek dat net uit is, dat ik ergens tegen kwam, uit een door ons in Franeker uitgegeven boek - kortom: elke dag een mooi citaat.

En dan ligt voor het eerste citaat wel voor de hand om de opening van de Naardense Bijbel te kiezen, Genesis 1:1: "Sinds het begin is God schepper van de hemelen en de aarde." Een vertaling die meer vragen oproept dan ik op dit moment zelfs maar stellen kan, maar die wel meteen aan het denken zet. Wilt u er graag wat over lezen dan kan dat in het boek Van aanschijn tot zaaizaad, met achtergronden en reacties op de Naardense vertaling.

En dan nog even mijn tweede voornemen: behalve een mooi citaat ook een punt om dankbaar voor te zijn, naar aanleiding van Ann Voskamps Duizendmaal dank. Vanmorgen is dat: dankbaar voor de fraaie lichtende morgenster vanochtend vroeg stralend boven een besneeuwde wereld.

En over de morgenster gesproken, die straalt niet alleen licht uit - hij kan ook fabelachtig mooi klinken, zoals hier in Praetorius' Wie schön leuchtet der Morgenstern. Daar kom ik vast nog wel een keer op terug - want die Praetorius raakt mij diep, en ik heb het grote voorrecht deze muziek momenteel te mogen zingen voor twee concerten vlak voor Kerst.