woensdag 20 februari 2013

Geloven op 2

Deze week is het EO-programma Geloven op 2 in Franeker. En gisteren waren ze bij Wever Van Wijnen. Nou ja, dat was natuurlijk al een tijdje geleden, maar gisteren werd het uitgezonden. Beelden van de bij Van Wijnen uitgegeven facsimile-uitgave van de eerste druk van de Heidelbergse Catechismus. Ik moet zeggen: ik heb genoten van de prachtige beelden van ons antiquariaat. Collega Jan Zweers en ik waren het erover eens: dat is dan (eventjes) het mooiste plekje van de wereld. Kijkt u zelf maar, op dit stukje film dat we van de EO kregen.


  

Wilt u de hele aflevering zien van 19 februari en/of ook de andere afleveringen? Ga dan naar de site Geloven op 2. Zo was in de aflevering van maandag mijn geliefde aardappels aan het schillen en opscheppen.

vrijdag 15 februari 2013

Schijndel, schijnsel, Schendel, en Groen

In mijn vorige blog ging het over samenlopen van teksten of beelden - vandaag ook weer een mooie. In de NRC staat een verhaal over de Glazen Boerderij in Schijndel. Een gebouw van glas, waarop prints van foto's zijn afgedrukt waardoor het lijkt alsof er een oude boerderij staat. En aan alle vier de kanten zijn de geprinte foto's in het volle zonlicht gemaakt, waarmee dit het enige gebouw in Nederland is dat altijd door de zon beschenen wordt. 's Avonds, zo schrijft Bernard Hulsman, als het donker is en het licht van binnen naar buiten schijnt, zijn de vergrote detailfoto's van Schijndelse boerderijen het best te zien."
Pal naast deze passage een advertentie van Breda's Museum: tentoonstelling over Petrus van Schendel, meester van het Avondlicht.

 

Tja, dat roept bijna om een reisje zowel naar Schendel (zo spreken de Brabanders Schijndel vast en zeker uit) als naar Breda. Maar Petrus hangt er nog maar tot zondag, dus dat gaat niet lukken. Na de 17de moeten we het met het boek doen.
We komen dit weekeinde overigens best een eindje in de richting van Brabant, vanuit Franeker gezien, wegens de begrafenis van mevrouw drs. J.L. van Essen, voor ons tante Ludi dankzij de vele jaren dat ze in het huis waar ik groot werd de ruime voorkamer op de eerste etage huurde. Haar levenswerk was de uitgave van de correspondentie van Groen van Prinsterer, waarvoor ze volgens velen een eredoctoraat had moeten ontvangen. Een tijdje terug probeerde ik haar nog te bellen om haar in contact te brengen met iemand die voor ons bezig is aan een roman over Groens vrouw Betsy, waarover naar ik hoop meer als dat boek klaar is - het is nog in de fase van sleutelen, worstelen, slijpen, kortom er wordt aan gewerkt. Tante Ludi heette de schrijfster op haar 98ste graag welkom op haar Rijswijkse flat, maar dat kon ze me pas vertellen toen ze terug was van een reisje naar Frankrijk, waar ze heerlijk in de bergen had gezeten met vrienden, mooi gewandeld in het park achter de rollator, zondag via de computer de kerkdienst in Rijswijk meegemaakt. Als je zo 99 mag worden!
Tante Ludi's brievenuitgave van Groen in vele delen kan Wever Van Wijnen u helaas niet leveren. Antiquarisch hebben we wel Abraham Kuypers uitgave van zijn correspondentie met Groen, en het brievenboek dat Groen zelf samenstelde uit de correspondentie van Da Costa. Altijd weer een boeiende toegang tot een mensenleven, zijn brieven.

dinsdag 5 februari 2013

Kruisende teksten

Het is een intrigerend verschijnsel dat veel mensen wel zullen herkennen. Bij mij deed het zich afgelopen zondagmiddag weer eens voor. Ik zat in Een tuin in het water te lezen, het mooie boek over reizen in Engeland van J.W. Schulte Nordholt. Kennelijk een geliefd boek, want ons antiquariaat heeft het niet voorradig. Wel allerlei andere mooie boeken van Schulte Nordholt trouwens, zoals een bijzonder jaarwisselingsboekje dat hij in 1990 schreef voor Prisma Lectuurvoorziening, een organisatie die recensies maakte voor de Nederlandse bibliotheken. Of de hymnenbundel die hij samen met Jan van Biezen maakte.
Maar terug naar zijn Engeland-boek. In het hoofdstuk 'Van Dover naar Devon' schrijft hij enkele bladzijden over Sir Walter Raleigh, de ontdekkingsreiziger die Amerika veroverde voor Queen Elisabeth (ietwat kort door de bocht). Hij schonk ons ook tabak; de Amerikaanse komiek Bob Newhart heeft er een befaamde sketch over. Schulte Nordholt vertelt dat in het dorpje Henstridge bij Shaftesbury men nog de plaats aanwijst waar een dienstbode een emmer water over de rokende Raleigh wierp omdat ze dacht dat hij in brand stond.
Als Nordholt vervolgens geschreven heeft over de verhouding tussen Raleigh en zijn koningin Elisabeth komt deze passage: "Groots en ijdel is zo'n leven, ijl als rook, een spel. Zijn verhouding tot de koningin is een pastorale, hij onderneemt het een herderlijk heldendicht voor haar te schrijven, waarin zij optreedt als zijn Diana, zijn kuise maan..." Tijdens het lezen van deze passage stond een CD op met Bachs cantate 62, Nun komm, der Heiden Heiland. En precies op het moment dat ik de woorden 'kuise maan' las, zong de tenor in zijn aria de woorden "O Wunder! die Keuschheit wird gar nicht beflecket."
Waarom kruiste zich de kuisheid hier? Over zoiets kan een mens op zo'n zondagmiddag best een tijdje nadenken, maar dat heb ik niet al te lang gedaan. De volgende aria, voor de bas, "Streite, siege, starker Held" heb ik maar ter harte genomen. Die oproep is ook op het terrein van de kuisheid onverminderd aan de orde.
Bovendien naderde de middagdienst, met een boeiende preek waarvan de voorganger na afloop aangaf dat het prachtige boek van Carson Zo is God een belangrijke inspiratiebron was geweest. Dat doet goed, evenals het feit dat dat boek van Carson zich stilletjes tussen de boeken van Tim Keller heeft genesteld op de lijst van best lopende Van Wijnen-boeken. Dingen om dankbaar voor te zijn.