vrijdag 25 oktober 2013

Zo zou je kunnen geloven

Het nieuwe boek van Maarten Wisse is spannend.
Elke nieuwe uitgave is spannend, voor de uitgever in elk geval. Want het is altijd weer de vraag of de lezer in het boek ziet wat de uitgever erin gezien heeft.

Het nieuwe boek van Maarten Wisse, Zo zou je kunnen geloven, is net uit, en vanochtend kreeg ik twee reacties onder ogen.

Taede Smedes geeft een grondige lezing van het boek en concludeert: zo zou ik niet kunnen geloven.

Dick Schinkelshoek zegt in het Nederlands Dagblad van vandaag: "Probeer eens in vijf minuten uit te leggen wat je gelooft. Theoloog Maarten Wisse kon het niet, en schreef een adembenemend mooi boek over de zoektocht die volgde. 'Zo zou je kunnen geloven' is ook nog eens begrijpelijk geschreven. Verplichte lectuur voor iedere gelovige."

Ik ben benieuwd naar meer reacties. En naar de uwe. Hier is het boek te krijgen, en hier hoor ik graag uw mening.

donderdag 10 oktober 2013

In memoriam Lammert Wever

Vanaf de Frankfurter Buchmesse gedenk ik Lammert Wever, die afgelopen maandag, 83 jaar oud, is overleden. Een jaartje geleden ongeveer trof ik hem bij de supermarkt en toen hebben we even op een bankje in de hal gezeten. 'Daar zit ik dan zomaar even naast mijn leermeester,' zei ik toen, maar dat wuifde hij weg. Wel kwamen de herinneringen boven aan projecten waar hij trots op was. Van dochter Hinke Bauk hoorde ik deze week hoe ze bij zijn laatste verhuizing opnieuw door de boeken heen moest: welke konden er mee, welke niet. Zijn geschiedenisuitgaven moesten mee. Daar was hij trots op, daarin had hij veel voor mensen betekend. En dan met name de boeken over Nederlands-Indie tijdens en vlak na de Tweede Wereldoorlog. Standaardwerken waren dat: Nederlands-Indie onder Japanse bezetting, De Japanse Burgerkampen. Als hij bij boekpresentaties rondliep kwamen mensen naar hem toe. Hij had zelf helemaal niet in Indie gezeten; daar was hij ook te jong voor. Maar de mensen konden zich nauwelijks voorstellen dat hij niet 'een van ons' was.

Natuurlijk was Lammert Wever meer dan de Indie-boeken. In zijn tijd werd het pand gebouwd waarin Uitgeverij Van Wijnen nog steeds zit. Een aantal huidige boekhandels-collega's werden door hem aangenomen. Herinneringen zijn er vele: op bezoek bij een auteur en op de terugweg wist hij altijd wel ergens een goed Indisch restaurant. Ook de moeilijke tijden, zijn terugtreden in de tachtiger jaren, waarna nog een loopbaan in de politiek volgde - ook daar in de voetsporen van zijn vader.

Ik weet nog goed dat ik in mijn eerste jaar bij Wever meteen maar mee moest naar Frankfurt voor de Buchmesse. De avond ervoor blesseerde ik mijn enkel bij het volleyballen, en ik moest 's morgens vroeg op mijn zitvlak de trap af om de deur voor hem open te doen. Of het een probleem was voor Frankfurt dat ik niet kon lopen - ik was er nog nooit geweest. Nou, dat is in Frankfurt inderdaad een beetje een probleem. Mijn debuut werd dus een jaar uitgesteld tot 1983, inmiddels 30 jaar geleden.

Kort voor zijn overlijden is Herke Giliam bij Lammert langs geweest. Ook al een oud-medewerker van Wever, en inmiddels pastoraal werker. Lammert wilde dat graag, en ze hebben samen gebeden. Lammert mocht uit het leven vertrekken onder de zegen van de Heer, als kind van Hem.
Bij het belang daarvan vallen alle denkbare uitgeefprestaties geheel en al in het niet.

vrijdag 4 oktober 2013

Gewelddadigheden tegen de Gereformeerden te Leeuwarden

Antiquariaat Wever Van Wijnen heeft een belangrijke en boeiende collectie Kerkgeschiedenis weten te verwerven. Fraaie en zeldzame studies over de Franse protestamten, over figuren uit de kerkgeschiedenis, boeken die we maar zelden eerder in huis hadden, of zelfs nooit. Te vinden op de antiquariaats-homepage.

Uiterst intrigerend zijn een aantal ingebonden jaargangen van het blad De Reformatie. Niet het gereformeerde tijdschrift waaraan de naam van K. Schilder verbonden is (daar hebben we ook wel jaargangen van overigens), maar het tijdschrift dat in de begintijd van de Afscheiding uitkwam. Met daarin een zeer levendig beeld van wat zich rond de Afgescheidenen afspeelde: Brieven uit de gevangenis, Gewelddadigheden tegen Afgescheidenen, maar ook over Hedendaagsche prediking, hoop, ruzies, enz.

Je stapt zo de afgescheiden wereld in, met bijvoorbeeld een politierapport over gewelddadigheden tegen Gereformeerden in Leeuwarden:

"Op zondag den 15den j.l., kwam een Commissaris van policie te Leeuwarden met eenige dienaars in het gewone huis der bijeenkomsten van de gescheidenen aldaar, op het ogenblik dat de Godsdienstoefening eindigde. Zij vertrokken, na de namen der gescheidenen te hebben opgeschreven. Het gewone gevolg van deze opzien barenden maatregel was, dat het graauw zich in groote menigte voor het huis vergaderde en na het vertrek der policie geweldig tegen de deuren en vensters begon te slaan, en sommige leden der gemeente, die het huis uitgingen, met slagen, stooten en gooijen mishandelde. De Commissaris van policie kwam vervolgens terug, en verklaarde aan den Predikant Van Velzen, aldaar tegenwoordig, dat het huis, indien hij daar bleef, in den avond waarschijnlijk geplunderd en omvergehaald en de Predikant welligt omgebragt zoude worden."


Nog een kleine greep uit de inhoudsopgave:

Overdenking over de Helsche Straf
Prediking van het Evangelie aan Krankzinnigen
Schets eener Predikatie
Wat is de kerk?
Brief van eenen Leraar
Nog iets over het ambtsgewaad der Predikanten
Enz.


Te vinden bij Wever Van Wijnen: De Reformatie onder redactie van H.P. Scholte.